دوشنبه, 08 آذر 1400
شناسه خبر:5670

مرحله دوم عمليات تكميلي كربلاي 5

  • انداز قلم
مقالات و تحلیل ها

اولين روزعمليات ( سه شنبه 5 اسفند 1365 )

در پي موفقيت مرحله اول عمليات تكميلي كربلاي5 در روزهاي سوم و چهارم اسفند و مشخص شدن عدم آمادگي دشمن، نيروهاي خودي در ساعت 10:30 صبح روز سه شنبه 5 اسفند 1365 مجدداً در اين منطقه تك كردند و با باقي‌مانده تيپ‌هاي 116، 435، 39، 423 پياده، گردان7 مكانيزه از تيپ26 زرهي دشمن درگير شدند و بار ديگر تلفاتي بر اين يگان‌ها وارد آوردند.(1)

دراين عمليات با عقب‌نشيني دشمن از يكي ديگر از مواضع ن شكل، لشكر31 عاشورا - كه براساس طرح مانور مي‌بايست در عمليات شب قبل، اين موضع را تصرف مي‌كرد - در آن مستقر شد.(2) به گزارش فرمانده نيروي زميني سپاه، در 3 روز عمليات، نيروهاي دشمن فقط در ساعت اوليه عمليات كوشيدند تك نيروهاي خودي را سد كنند و سپس به ناچار عقب‌نشيني كردند و در اين مدت فقط يك‌بار پاتك كردند كه موفقيتي به دست نياوردند.(3)  

معاونت اطلاعات يگان جنگ الكترونيك سپاه، عمليات امروز را به نقل از مكالمات يگان‌هاي دشمن چنين گزارش كرد: «در ساعات 10:30 تيپ مستقر در نوك درياچه ماهي اعلام كرد كه نيروهاي ايراني پس از اشغال مواضع تيپ116 به سمت آن‌ها در حال حركت هستند(4) و سپس اين تيپ گزارش داد جناح راست آنان به وسيله نيروهاي ايراني گشوده شده و اين يگان ضمن دستور مقابله به گردان جناح راست خود، درخواست تانك كرد.(5)

صدور دستور اعدام نظاميان فراري

در ساعت 10:45 گردان1 يگان جناح راست تيپ مستقر در نوك درياچه ماهي اعلام كرد كه نفراتش در حال فرار بوده و درخواست نيرو كرده‌است. آتش توپخانه بر روي گروهان‌هاي اين گردان بسيار سنگين است. در ساعت 11 به فرمانده گردان جناح راست تيپ مستقر در نوك درياچه ماهي دستور داده شد تا هر كسي عقب‌نشيني كرد، هدف قرار داده شود. وي در پاسخ گفت كه نيروهاي خمپاره‌انداز به همراه تعدادي از نيروهاي وي عقب‌نشيني كرده و اكثر نيروهايش زخمي شده‌اند. در ساعت 12:30 ظهر، دشمن اظهار داشت كه قواي ايراني از مواضع تيپ116 عقب نشسته و نيروهاي بعثي در حال اشغال مواضع خود هستند. اما مجدداً در ساعت 16:12 گزارش شد كه افراد تيپ مستقر در نوك درياچه ماهي از نظر روحي بسيار تحت فشار مي‌باشند و ميل به عقب‌نشيني در سطح گروهان‌هاي آن‌ها زياد است كه در پاسخ فرمانده يگان دستور داد كه در صورت عقب‌نشيني، علي‌الخصوص فرمانده گردان را اعدام خواهد كرد.

در همين ساعت يكي از گردان‌هاي ديگر اعلام كرد كه آتش قواي اسلام بسيار سنگين است و آن‌ها كشته و زخمي فراواني را متحمل شده‌اند. علاوه بر اين به‌علت انهدام تريلي آب، از نظر آب كاملاً در مضيقه بوده و هنوز آب آن‌ها تأمين نشده‌است (هر گروهان نيم ليتر آب دارد). اين يگان مكرراً از شدت آتش قواي اسلام و موشك‌هاي كاتيوشا شكايت كرده و درخواست اجراي آتش ضدآتشبار را مي‌نمايد.»(6)

حمله شيميايي دشمن

به گزارش راوي قرارگاه نيروي زميني برادر علي‌رضا لطف‌الله‌زادگان ، يگان‌هاي خودي در ساعت 14:25 امروز مورد حمله شيميايي دشمن قرار گرفتند.(7)

دومين روزعمليات ( چهارشنبه  6 اسفند 1365 )

در ادامه نبرد در منطقه عمليات تكميلي كربلاي5، ساعت 3 بامداد روز چهارشنبه، يگان‌هاي عمل‌كننده در محور جنوب غربي كانال پرورش ماهي به مواضع ارتش عراق يورش بردند كه ضمن آن، جمعي ديگر از نيروهاي دشمن كشته يا زخمي يا اسير شدند. به گزارش راوي قرارگاه نيروي زميني سپاه، در پي اعلان دستور عملياتي شماره 3 غدير مبني‌بر تداوم عمليات در منطقه عملياتي كربلاي5، نيروهاي خودي تحت امر قرارگاه‌هاي كربلا و نوح به ترتيب در دو محور مياني و سمت چپ عمليات به دشمن يورش بردند.(8)

براساس طرح مانور، يگان‌هاي قرارگاه نوح به همراه يگان‌هاي قرارگاه كربلا در مراحل مقدماتي مي‌بايست با اجراي عمليات، خط دشمن را مي‌شكستند و زمينه را براي عمليات اصلي (پيشروي به سوي كانال زوجي) كه توسط نيروهاي رزمي قرارگاه قدس انجام خواهد شد، آماده مي‌كردند.

بر اين اساس در عمليات امروز در محور مياني، نيروهاي قرارگاه كربلا متشكل از لشكرهاي 32 انصارالحسين(ع) و 8 نجف اشرف و 14 امام‌حسين(ع) در ساعات اوليه به اهداف از پيش تعيين شده دست يافتند و با تصرف كامل خاك‌ريز مقدم دشمن در غرب نهر جاسم، معروف به خاك‌ريز 500، در پشت آن مستقر شدند.(9) در اين عمليات نيروهاي خودي با تيپ‌هاي 116 پياده، 437 پياده، 435 پياده، تيپ كماندويي سپاه يكم، گروهان تانك سپاه يكم ارتش عراق درگير شدند كه تيپ116 پياده تقريباً به ميزان 100% منهدم گرديد و به تيپ437 پياده كه با يك گردان از تيپ20 مكانيزه ادغام شده‌بود، تلفاتي واردآمد.

در اين عمليات نيروهاي پياده دشمن عموماً بر اثر فشار نيروهاي خودي و نداشتن مهمات هيچ گونه مقاومتي نمي‌كردند و فقط نيروهاي زرهي دشمن ايستادگي مي‌كردند. تيپ78 پياده نيز كه به تازگي وارد منطقه شده‌بود، در اين شب متحمل تلفاتي گرديد.(10) با اين عمليات، دشمن تنها در يك هلالي و در سمت نوك كانال ماهي باقي ماند و از بقيه مواضع خود عقب رانده شد.(11)

حمايت نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران از رزمندگان

به گزارش ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران، در ساعات 10:05 و 10:10 و 10:25 و 11:10 و 13:11 و 13:45 و 14:15 امروز نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران در هفت نوبت مواضع و نقاط تجمع نيروهاي بعثي عراق را در منطقه عملياتي شرق بصره به‌شدت بمباران كردند و سپس همگي سالم به پايگاه‌هاي خود بازگشتند.(12)

همچنين معاونت اطلاعات نيروي زميني سپاه گزارش داد: «بنابه گفته اسيران عراقي، آتش توپخانه ايران روي خط مقدم و خط 500 و جاده شلمچه - بصره بسيار شديد بود.»(13)

به گزارش راوي قرارگاه نيروي زميني سپاه، در اين عمليات با انهدام كامل تيپ‌هاي 89 و 705 پياده دشمن، بيش از 2000 تن از قواي بعثي كشته يا زخمي شدند كه در ميان كشته‌شدگان اجساد چندين افسر و درجه‌دار نيز بود. به اين ترتيب شمار كشته‌ها و زخمي‌هاي دشمن از ابتداي عمليات كربلاي5 به مرز 56 هزار تن رسيد. همچنين تيپ437 و تيپ111 دشمن كه مجدداً بازسازي و به منطقه اعزام شده‌بودند، به ميزان 70 و 80 درصد منهدم گرديدند. در جريان اين نبرد سنگين همچنين بيش از 50 دستگاه تانك و نفربر دشمن با آتش نيروهاي ضدزره سپاه پاسداران به آتش كشيده و منهدم گرديدند. تعداد بسياري خودرو و وسايل مهندسي دشمن منهدم شد و تعدادي نيز سالم به غنيمت درآمد.

به‌دنبال عمليات پيروزمند سپاهيان اسلام دشمن بعثي با جمع‌آوري نيروهاي خود پاتك سنگيني انجام داد كه با مقاومت رزمندگان خودي اين پاتك سركوب شد و دشمن بعثي به‌دنبال شكست در منطقه عملياتي، هم‌زمان با اجراي پاتك، بار ديگر از سلاح شيميايي استفاده كرد كه با آمادگي كامل پدافند شيميايي رزمندگان اسلام و بارش باران در منطقه، اثر مواد شيميايي خنثي گرديد.(14)

از سوي ديگر، نيروهاي تحت امر قرارگاه نوح متشكل از لشكرهاي 105 قدس و 17 علي‌بن‌ابي‌طالب نيز كه در جناح چپ منطقه عمل مي‌كردند، به دليل عدم الحاق با لشكر14 امام حسين(ع) (در سمت راست) و همچنين با از بين رفتن دستگاه‌هاي مهندسي و كاهش توان رزمي، ناگزير به مواضع قبلي خود بازگشتند.(15)

سومين روزعمليات ( پنج شنبه 7 اسفند 1365 )

به دنبال عمليات شب گذشته نيروهاي خودي در جنوب غربي كانال ماهي كه به تصرف خاك‌ريز مقدم دشمن در منطقه نهر جاسم معروف به خاك‌ريز 500 انجاميد، نيروهاي تيپ27 مكانيزه دشمن در ساعت 15:30 روز پنج شنبه 7 اسفند 1365 به منطقه اطراف نوك كانال ماهي پاتك كردند. در اين پاتك تعدادي از تانك‌ها و نفربرهاي اين تيپ منهدم گرديد و نيروهاي پياده بدون هيچ موفقيتي گريختند.(16)
 
آخرين روزعمليات ( جمعه 8 اسفند 1365 )

روز جمعه جلسه هماهنگي بين قرارگاه كربلا و قرارگاه قدس كه نقش اصلي را در عمليات تكميلي كربلاي5 به عهده دارند، انجام شد.(17) از سوي ديگر، دشمن در ساعت 3 بامداد امروز با تيپ27 مكانيزه خود به منطقه اطراف نوك كانال پرورش ماهي پاتك كرد اما ناكام ماند و ناگزير عقب نشست. دشمن همچنين از صبح روز جمعه در حالي كه به روي خط نيروهاي خودي آتش مي‌ريخت، با آوردن يگان‌هاي جديد به منطقه، نيروهاي خود را تقويت كرد، بدين ترتيب: تيپ7 پياده گارد رياست جمهوري و تيپ24 مكانيزه به منطقه لشكر2 (غرب نهر جاسم) وارد شدند. تيپ605 پياده نيز امشب وارد منطقه گرديد و با تيپ11 پياده ادغام شده و در دو خاك‌ريز 500 و 1000 كه اخيراً ايجاد شده، مستقر گرديدند.

به گزارش نيروي زميني سپاه، دشمن در وضعيت فعلي در اين منطقه با وجود يگان‌هاي مانوري خود فقط سعي در سد كردن پيشروي نيروهاي خودي را دارد و كمتر براي انجام دادن پاتك تلاش مي‌كند و كلاً دشمن در وضعيت كنوني با توجه به كمبود پرسنل و عدم بازسازي يگان‌هاي مانوري خود، بيش‌تر مي‌كوشد كه با همين يگان‌ها، زمين منطقه عملياتي را حفظ كند، هرچند اين حفظ كردن زمين به از دست دادن نيروهاي رزمي‌اش بينجامد.(18)

به گزارش ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران جنگنده‌هاي نيروي هوايي مواضع نيروهاي دشمن در شرق بصره را امروز در پنج مرحله به ترتيب در ساعات 7:23، 8:22، 8:50، 8:54، 15:53 به شدت بمباران كردند و پس از وارد ساختن ضايعات و خسارات سنگيني به دشمن، سالم به پايگاه‌هاي خود بازگشتند.(19)


1- سند شماره 032507 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: گزارش عمليات كربلاي 5،  1365/12/13 ، ص1.

2- سند شماره 026704 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: گزارش ويژه، به فرمانده نيروي زميني سپاه پاسداران، از فرمانده قرارگاه كربلا، 1365/12/5 ، ص1.

3- مأخذ 1.

4- سند شماره 026699 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: گزارش عمليات تكميلي عمليات كربلاي 5، معاونت اطلاعات يگان جنگال، 1365/12/5 ، ص1.

5- پيشين، ص2.

6- مأخذ 4، صص2، 4 و 5.

7- سند شماره 1394 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوي، قرارگاه نيروي زميني در عمليات تكميلي كربلاي 5 (علي‌رضا لطف‌الله زادگان)،1365/12/3 تا 1365/12/10 ، ص42.

8- پيشين، ص51؛ و - سند شماره 362 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: گزارش عمليات تكميلي كربلاي5، قرارگاه نيروي زميني، علي‌رضا لطف‌الله زادگان، ص3.

9- پيشين، بخش دوم، ص2.

10- سند شماره 32507 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: 1365/12/13، ص2؛ و - مأخذ 8، بخش دوم، ص2.

11- پيشين، بخش نخست.

12- روزنامه اطلاعات، 1365/12/7 ، ص18، اطلاعيه شماره 2758، ستاد مشترك ارتش.

13- سند شماره 118904 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: گزارش اظهارات اسيران عمليات كربلاي 5، مورخ 1365/12/6، صفحه آخر.

14- مأخذ 8، بخش دوم، ص2؛ و - روزنامه اطلاعات، 1365/12/9 ، 14.

15- سند شماره 026732 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: نامه دستور عملياتي شماره3 غدير، از قرارگاه نوح، ص1 ( 1365/12/6)؛ و - مأخذ 1، بخش نخست، ص61 ؛ و- مأخذ 1، بخش دوم، ص2.

16- سند شماره 32507 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: گزارش عملياتي كربلاي 5، 1365/12/13 ، ص2.

17- سند شماره 362 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: گزارش عمليات تكميلي كربلاي 5 ، ص13، راوي قرارگاه مركزي نيروي زميني (علي‌رضا لطف الله زادگان) 15/2/1366.

18- سند شماره 032507 مركز مطالعات و تحقيقات جنگ: فرماندهي نيروي زميني، گزارش منطقه عملياتي كربلاي5 ، 1365/12/13، صص2 و 3.

19- روزنامه اطلاعات،1365/12/9، ص14.

 

 

منبع:

1. مركز اسناد و تحقيقات دفاع مقدس

2. پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس شهید حاج قاسم سلیمانی

ارسال نظر به عنوان مهمان

  • هیچ نظری یافت نشد